على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
1542
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
دندان در فك اعلا باشد و بتازى طواحن گويند و دندان آفرين كردن : آرايش دندان نمودن و خلال كردن . و دندان به خون بردن : گزيدن و گزندگى كردن . و دندان بزهر خائيدن : مكروه داشتن . و درشت و سخت گشتن كه ناشى از نهايت دشمنى و عداوت باشد . و دندان بكام خود بردن : كامياب شدن و مستولى گرديدن . و دندان پوشيده كردن : عاجز شدن . و فروتنى كردن . و خنده كردن . و دندان تيز كردن : چشيدن . و برابر كردن . و خصومت ورزيدن و كينه خواستن . و طمع داشتن و حريص و آزناك گرديدن . و دندان حوت : باران ريزه . و اشك چشم . و دندان خنده : ضواحك . و دندان داشتن : چشم داشت و توقع داشتن . و كينه ورزيدن . و اقدام نمودن و در كارى بجد ايستادن . و دندان زدن : چسبيدن . و برابرى كردن . و خصومت ورزيدن و كينه خواستن . و دندان سپيد كردن : ترسيدن . و عاجز شدن . و فروتنى كردن . و خنده كردن . و دندان شير : بيست دندانى كه در طفوليت و از هفت سالگى بناى سقوط گذارند . و دندان طمع : ظلم و بدخواهى . و دندان فرو بردن : خشم و قهر داشتن و كينه ورزيدن . و كارى را بجد گرفتن . و خام طمعى و اقامت نمودن در كارى . و دندان فرو گذاشتن : اقدام نمودن و سخت بجد شدن در كارى . و چشم داشت و تواقع داشتن . و كينه ورزيدن . و دندان فيل : عاج . و دندان كردن : ظلم كردن . و اعراض كردن . و مضايقه نمودن . و دندان كليد : زبانهء كليد . و دندان كندن : از ريشه بيرون آوردن دندان . و قطع طمع كردن . و دندان گرد : طماع و حريص . و دندان گوساله : نوعى از تير كه پيكان آن از استخوان باشد . و دندان گير : دندانهاى پيشين . و دندان مصرى : نوعى از حلوا . و دندان ناب : دندان كلبى و نيش كه بتازى انياب گويند . و دندان نمودن : ترسيدن . و ترسانيدن . و عاجز شدن . و زارى كردن . و تهديد نمودن . و خوشحال گرديدن و خنده كردن . و دندان نهادن : قبول كردن . و رغبت نمودن و طمع به چيزى بستن . و دندان نيشتر : دندان ناب و دندان كلبى و انياب . دندان ( dend n ) ا . ع . آواز خفى . دندان آپريز ( dand n - priz ) و دندان آپريش ( dand n - pric ) و دندان آفريز ( dand n - friz ) و دندان آفريش ( dand n - fric ) دندان اپريز ( dand n - apriz ) و دندان اپريش ( dand n - apric ) ا . پ . خلال و هر چيزى كه بدان ميان دندانها را پاك كنند . دندان پريز ( dand n - pariz ) و دندان پريش ( dand n - paric ) ا . پ . خلال . دندان تيز ( dand n - tiz ) ص . پ . بىرحم و ظالم و جفاكار و متعدى . و بدخواه و حسود . دندان خاى ( dand n - x y ) ص . پ . سگ گزنده . دندان ريخته ( dand n - rixte ) ص . پ . بىدندان و كسى كه هيچ دندان ندارد . دندان زد ( dand n - zad ) ص . پ . مطلوب و آرزو شده . دندان زنى ( dand n - zani ) ا . پ . عداوت و دشمنى و خصومت . دندان سا ( dand n - s ) ا . پ . تخم خرفه . دندانساز ( dand n - s z ) ا . پ . آنكه دندان عاريه مىسازد . دندانسازى ( dand n - s zi ) ا . پ . شغل دندان ساز . دندان سفيد ( dand n - safid ) ص . پ . خندان . و فروتن . و متملق . دندان فريز ( dand n - fariz ) و دندان فريش ( dand n - faric ) ا . پ . خلال . دندان كاو ( dand n - k v ) ا . پ . خلال . دندان كن ( dand n - kan ) ا . پ . كلبتين و ابزارى كه بدان دندان را برميكنند . دندان كنان ( dand n - kan n ) ا . پ . قطع كنندهء طمع . و بىوقرى . و بيقرارى و زارى . و رسوائى . و قباحت . و خجالت . دندان كنان ( dand n - kon n ) ص . پ . رسواكنان و خوار و زاركان . دندان گير ( dand n - gir ) ا و ص . پ . هر چيز كند كنندهء دندان مانند ترشىها . و گاز گيرنده مانند اسب . دندان مال ( dand n - m l ) ا . پ . سنون و داروى دندان . دندان مز ( dand n - maz ) ا . پ . شيرينى و ميوهاى كه بعد از طعام خورند . دندان مزد ( dand n - mozd ) ا . پ . پول و يا جنسى كه پس از خوردن طعام به مهمانهاى فقير و مسكين دهند و آن را مزد دندان نيز مىگويند . دندان نماى ( dand n - nam y ) ص . پ . خشم آلود و غضبناك . و كسى كه اظهار قهر و غضب و عجز و فروتنى كند . و بسيار روشناس و معروف . دندانه ( dand ne ) ا . پ . دندان وسن و ضرس . و هر چيز شبيه بدندان . و شاخههاى شانه . و برآمدگيهاى دم اره و جز آن .